Hongarije wil uit het Internationaal Strafhof stappen, melden Radio Free Europe en de Hongaarse onderzoeksjournalist Szabolcz Panyi op basis van diplomatieke bronnen. Het besluit komt kort voor een bezoek van de Israëlische premier Netanyahu, tegen wie een arrestatiebevel is uitgevaardigd.
De plannen waren al langer in de maak. Premier Orbán zou zich gesterkt voelen om de stap te zetten doordat president Trump heeft besloten sancties op te leggen aan het strafhof en hoofdaanklager Karim Khan vanwege de aanklachten tegen Netanyahu.
Om eruit te stappen moet het parlement wel eerst een resolutie aannemen. Het hele proces kan een jaar duren, schrijft Radio Free Europe.
Oorlogsmisdaden
Toen het strafhof in november een arrestatiebevel uitvaardigde tegen Netanyahu en zijn minister van Defensie, was Orbán een van de eersten die het besluit veroordeelden. De Hongaarse premier noemde het “cynisch en compleet onacceptabel” dat Netanyahu vervolgd werd voor oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid tijdens de oorlog in Gaza.
Orbán nodigde Netanyahu ook direct uit voor een bezoek aan Hongarije, waarbij hij benadrukte dat zijn land het arrestatiebevel niet zal navolgen. Netanyahu komt vanavond aan in Boedapest. Dat zal de eerste keer zijn dat de premier een EU-land bezoekt sinds het besluit van het strafhof. De komende dagen staan ontmoetingen met Orbán gepland en zal de Israëlische leider verschillende Holocaust-monumenten bezoeken.
Dat Orbán de kant van Netanyahu koos was weinig verrassend. De twee zijn al jarenlang bevriend en zijn politieke bondgenoten.
Na de terreuraanslag van Hamas op 7 oktober 2023 zei Orbán dat zijn land het “veiligste land voor Joden” is in Europa. Pro-Palestina betogingen werden verboden.
Met het bezoek van Netanyahu wordt de legitimiteit van het strafhof verder ondermijnd, waarschuwen onafhankelijke waarnemers. “Dit is een volgende stap van Orbán om tegen de status quo in te gaan”, zegt de Hongaarse mensenrechtenadvocaat Julia Ivan tegen de NOS. Zij werkt voor Amnesty International. “Hij wil de wereldorde op basis van internationaal recht, verdragen en conventies op de proef stellen.”
Hongarije is nog lid van het strafhof maar Orbán houdt vol dat hij geen navolging hoeft te geven aan beslissingen van het ICC. Volgens zijn regering is het Statuut van Rome – het verdrag op basis waarvan het Internationaal Strafhof is opgericht – niet vastgelegd in het Hongaarse rechtssysteem.
Dat werd eerder al duidelijk toen een arrestatiebevel werd uitgevaardigd tegen president Poetin vanwege de ontvoeringen van Oekraïense kinderen uit bezet gebied. Orbán wil de Russische leider te vriend te houden en zei toen ook dat Hongarije geen gehoor zou geven aan het besluit van het strafhof.
Geen eigen politiemacht
Het ICC heeft geen eigen politiemacht en is dus afhankelijk van lidstaten om een bevel uit te voeren. Wanneer een land daar geen navolging aan geeft, kan het hof een procedure tegen die lidstaat starten. Maar er zijn weinig concrete maatregelen die het Internationaal Strafhof kan nemen. De kans dat Netanyahu toch linksom of rechtsom wordt aangehouden, is dus klein.
De Europese Commissie benadrukte deze week dat de EU het besluit van het ICC steunt en dat lidstaten het arrestatiebevel moeten uitvoeren. “We zijn toegewijd aan het internationale strafrecht en de strijd tegen straffeloosheid”, reageerde een woordvoerder.
Maar Hongarije is binnen de EU zeker niet het enige land dat overweegt het besluit van het Internationaal Strafhof links te laten liggen. De Poolse premier Tusk maakte in januari duidelijk dat Netanyahu welkom zou zijn bij de Auschwitz-herdenking. De aanstaande Duitse bondskanselier Merz heeft duidelijk gemaakt dat hij vindt dat Netanyahu Duitsland moet kunnen bezoeken. Ook leiders van andere landen, onder wie premier Schoof, hebben gesuggereerd dat Netanyahu op bezoek zou moeten kunnen komen.