Een VN-werkgroep roept de Surinaamse regering op om de structurele discriminatie en racisme jegens inwoners uit de Afrikaanse diaspora in het land te erkennen en aan te pakken. De huidige Surinaamse wetgeving stelt dat iedereen in het land gelijk is, maar volgens de VN-experts is dat in de praktijk niet het geval.
“Structurele rassendiscriminatie heeft de meeste mensen van Afrikaanse afkomst het gevoel gegeven niet volledig bij de Surinaamse samenleving te horen”, schrijft de VN-werkgroep. “Mensen van Afrikaanse afkomst lopen achter op de meeste sociaaleconomische indicatoren, ondanks dat ze de grootste bevolkingsgroep vormen.”
Een groep VN-experts die zich richt op zaken die betrekking hebben op personen van Afrikaanse afkomst reisde eind vorige maand af naar het het land. “Suriname heeft de kans om de banden met de slavernij die tot in haar samenleving doordringen definitief te breken”, zeiden VN-experts Barbara Reynolds, Miriam Ekiudoko en Isabelle Mamadou aan het einde van hun tiendaagse bezoek.
De VN-experts bezochten onder meer hoofdstad Paramaribo en steden in districten Coronie, Marowijne, Brokopondo en Para. De groep sprak met vrouwen, jongeren, mensenrechtenvrijwilligers en groepsleiders van met name de marrongemeenschappen, maar ook met overheidsinstellingen, rechters en vertegenwoordigers van de regering.
Uit de verhalen die de drie VN-rapporteurs te horen kregen blijkt dat leden van de marrongemeenschap in Suriname lijden onder hardnekkige stereotypes in de samenleving, denigrerend taalgebruik, slecht onderwijs en slechte toegang tot zorg.
Daarnaast hebben de gemeenschappen te maken met onteigening van land, vroege zwangerschappen, illegale mijnbouw, vervuiling van het milieu en natuurlijke bronnen en slechte infrastructuur. Verder ontbreken nationale statistieken over raciale ongelijkheid in het land.
‘We verschillen niets’
De Surinaams-Nederlandse comedian Steven Brunswijk herkent zich in het beeld dat de VN schetst. Zijn familie stamt af van de marrons. Er zijn veel negatieve stereotypes over de marrongemeente onder de Surinaamse bevolking, aldus Brunswijk, die zegt dat marrons geregeld worden weggezet als dom.
Het is volgens hem onzinnig dat er zoveel racisme is onder de verschillende bevolkingsgroepen in het land. “Op de inheemsen na zijn we allemaal naar dat land gebracht. We verschillen niets.”
Hij is ook blij dat de VN zich uitspreekt over de situatie in het binnenland. “De oplossing is heel simpel. Als er gewoon wekelijks een overheidsgezant afreist en noteert wat de dorpen nodig hebben, kunnen ze makkelijk en snel veel verbeteren voor de marrons.”
Hij wilt dat het binnenland niet zijn charme verliest. “Als je daar komt voel je een bepaalde magie.”
VN-verdrag
De VN-groep drong erop aan dat VN-lidstaat Suriname zich volledig houdt aan het Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie.
Het land moet zich ook actief inzetten voor het zogeheten Tweede VN-Decennium voor Mensen van Afrikaanse Afkomst (2025-2034), een VN-initiatief dat zich richt op het bestrijden van raciale ongelijkheden en het bevorderen van herstelrecht in relatie tot de gevolgen van slavernij en kolonialisme.
Het volledige rapport wordt in september gepresenteerd aan de Mensenrechtenraad van de VN.