Polonya, Belarus ve Rusya (Kaliningrad) sınırı boyunca uzanacak, yaklaşık 2 milyar euro maliyetli kapsamlı bir insansız hava aracı (İHA) savunma sistemi kurmaya hazırlanıyor.
“İHA duvarı” olarak adlandırılan projede yetkililer, sistemin ilk unsurlarının altı ay içinde devreye alınacağını, tam konuşlandırmanın iki yıl içinde tamamlanacağını açıkladı. Proje; sensörler, elektronik harp araçları, kısa menzilli top ve füzeler ile ortak bir komuta-kontrol ağından oluşan katmanlı bir mimariyi kapsıyor.
“DOĞU KALKANI” İLE BİRLİKTE 4,5 MİLYAR EUROLUK SAVUNMA
İHA duvarı, Polonya’nın kara savunmasına odaklanan “Doğu Kalkanı” programının tamamlayıcısı niteliğinde. Doğu Kalkanı; tahkimatlar, hareket kısıtlama önlemleri ve lojistik unsurları içerirken, İHA duvarı üst hava sahasının ihlal edilmesini engellemeyi hedefliyor. İki program için ayrılan toplam kaynak yaklaşık 4,5 milyar euro.
Varşova, bu yatırımı 2021’den bu yana yaşanan hibrit saldırılar ve özellikle 10 Eylül 2025’teki geniş çaplı İHA ihlali sonrasında kaçınılmaz gördüğünü vurguluyor. Mevcut hava savunma sistemlerinin küçük ve alçak irtifa hedeflerine karşı maliyet-etkin olmadığı gerçeği de, kararın arka planındaki temel etkenlerden biri.
NE YAPABİLİR, NE YAPAMAZ?
Polonya savunma makamları, sistemin rutin keşif ve baskı amaçlı ihlalleri caydırmada, sınırdaki kritik alt yapıyı korumada ve pahalı savunma araçlarının ucuz İHA’lara karşı kullanılmasının önüne geçmede etkili olacağını belirtiyor. Buna karşın sistem, eşgüdümlü ve kitlesel bir savaş zamanı saldırısına karşı mutlak koruma vadetmiyor; içeriden fırlatılan İHA’lar, siber saldırılar ve dezenformasyon gibi alanlar ise projenin doğrudan kapsamı dışında.
YETKİ ALANI VE KURUMSAL YAPI
Polonya’da sınır güvenliği hukuken İçişleri’ne bağlı Sınır Muhafızları’nın sorumluluğunda olsa da, ateş yetkisi ve angajman kararları askeri komuta zincirinde kalacak. Tespit ve hava resmi; askeri sensörler, müttefik unsurlar ve sivil havacılık otoritelerinin koordinasyonuyla oluşturulacak.
Polonya, 2028’e kadar Silahlı Kuvvetler içinde kalıcı bir “Sınır koruma bileşeni” kurmayı da planlıyor. Böylece geçici konuşlandırmalar yerine sürekli bir askeri varlık hedefleniyor.
AB BOYUTU NEDİR?
Polonya’nın hamlesi, AB’nin Avrupa İHA savunma girişimi ile de uyumlu. Bu çerçeve; Finlandiya’dan Romanya’ya uzanan ulusal ağların birlikte çalışabilir hale gelmesini, erken uyarı ve karşı-İHA yeteneklerinin ortak finansman ve tedarik yoluyla güçlendirilmesini öngörüyor. Ancak girişim henüz merkezi bir AB sistemi değil; uygulama ulusal düzeyde ilerliyor.