Bilim insanlarının “güvenli dönme sınırı” olarak kabul ettiği eşiği aşan, yüzlerce metre büyüklüğünde ve dakikalar içinde dönen asteroitler tespit edildi.
Mars ile Jüpiter arasındaki Ana Asteroit Kuşağı’nda yapılan erken gözlemler, bilim insanlarının “güvenli dönme sınırı” kabul ettiği eşiği açıkça aşan cisimleri ortaya çıkardı.
Vera C. Rubin Gözlemevi’ndeki Rubin teleskobu, 2025 MN45 adlı büyük bir asteroiti olağanüstü bir hızla dönerken yakaladı. Yaklaşık 710 metre çapındaki bu cisim, yalnızca 1,88 dakikada kendi ekseni etrafında bir tur atıyor. Bu değer, 150 metreden büyük asteroitlerin 2,2 saatten daha hızlı dönerse parçalanması gerektiğini söyleyen yerleşik kuramların çok ötesinde.
SADECE BİR TANE DEĞİL
Araştırma ekibi, “imkansız” hızlarda dönen 18 ek asteroit daha tespit etti. Toplamda 19 asteroit, teorik sınırların üstünde hızlarda dönüyor
Bunların 16’sı 2,2 saat ile 13 dakika arasında dönen “süper hızlı”, 3’ü ise beş dakikanın altında dönen “ultra hızlı” asteroitler. Bu da asteroitlerin, sanılandan çok daha güçlü olabileceğine işaret ediyor.
BU KEŞİF BİLİM DÜNYASINI NEDEN ŞAŞIRTTI?
On yıllardır baskın görüş, asteroitlerin büyük bölümünün “moloz yığını” (gevşek kaya, çakıl ve tozdan oluşan) yapılar olduğu yönündeydi. Böyle cisimler çok hızlı döndüğünde merkezkaç kuvvetiyle dağılır.
1990’larda ortaya atılan ve 2000’de gözlemlerle doğrulanan 2,2 saatlik sınır, bu yüzden “sert bir üst limit” olarak kabul ediliyordu. Ancak Rubin verileri, bu sınırın Ana Kuşak’ta sanıldığından çok daha sık aşıldığını gösteriyor.
Bilim insanları, 2025 MN45 gibi cisimlerin tek parça halinde kalabilmesi için katı kaya benzeri bir dayanıma sahip olması gerektiğini vurguluyor.