.jpg?width=930&format=webp)
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik çıkışlarına özerk bölge ve Danimarka’dan sert tepki geldi. Grönland Başbakanı Nielsen, “Grönland ABD’ye ait olmayacak” derken, Danimarka Başbakanı Frederiksen “Grönland satılık değil” diye konuştu.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ve Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, yarın Beyaz Saray’da gerçekleştirilecek Grönland toplantısı öncesinde Danimarka’nın başkenti Kopenhag’daki başbakanlık binasında ortak basın toplantısı düzenledi.
ABD’nin son dönemdeki gayri-diplomatik üslubuna değinen Danimarka Başbakanı Frederiksen, “Biz diyalog ve işbirliği arayışı içindeyiz. Çatışma istemiyoruz. Fakat mesajımız net, Grönland satılık değil. Bunu daha en başından açıkça ifade ettik” dedi.
“ABD’Yİ DEĞİL DANİMARKA’YI VE AB’Yİ SEÇİYORUZ”
Grönland Başbakanı Nielsen ise Grönland’ın Avrupa ve transatlantik çevreye güçlü bir aidiyeti olduğunu fakat bunun ancak Danimarka’ya bağlı özerk bir yapı çerçevesinde mümkün olduğunu söyledi. Nielsen, “Anlamaları gereken bir şey var; Grönland, ABD’ye ait olmayacak. Grönland’ı ABD idare etmeyecek ve ABD’nin bir parçası olmayacak. Eğer ABD ile Danimarka arasında bir tercih yapmak zorunda kalırsak, ABD’yi değil Danimarka’yı seçiyoruz. NATO’yu, Danimarka’yı ve AB’yi seçiyoruz” dedi.
“NATO’NUN SON GENEL SEKRETERİ MİSİNİZ?”
Bu arada NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupa Parlamentosundaki Renew Europe (Avrupa’yı Yenile) grubunun Brüksel’de düzenlenen etkinliğinde konuştu. Rutte’ye, ABD’nin başka bir NATO üyesi Danimarka’nın toprağı Grönland ile ilgili tehditleriyle ilgili çok sayıda soru soruldu.
Rutte, “Önümüzdeki haftalarda bir sonraki adımı nasıl atacağımızı görüşmeyi bekliyorum” diyerek, Grönland halkının korkulu bir bekleyiş içinde olduğunun hatırlatılması üzerine, şu yanıtı verdi:
“Bunun hakkında asla yorum yapamam. Bu kamuoyunda imkansız. Ben, ABD, Kanada ve Avrupa’daki tüm müttefiklerimizle birlikte, sadece Grönland’a odaklanmamamızı sağlamaya çalışıyoruz. Bu, Kuzey Kutbu ile ilgili bir konu. Bu, Arktik bölgesiyle ilgili bir konu. Saf olmayalım, şu anda çok fazla gemi seyir halinde olmasa bile, Kuzey Kutbu’nda deniz yollarının açıldığını biliyoruz. Bu sadece Grönland için geçerli değil. Bu, tüm Kuzey Kutbu bölgesi için geçerli. Orada sadece Rusya aktif değil. Çin de giderek daha aktif hale geliyor. Arktik bölgesi söz konusu olduğunda, bir İttifak olarak birlikte çalışmalıyız. Biz de tam olarak bunu yapıyoruz. Şimdi, bunu gerçekten kolektif bir ittifak olarak yapabileceğimizden emin olmak için bir sonraki adıma ilişkin daha fazla ayrıntı ekliyoruz. Bundan emin olabilirsiniz.”
Genel Sekreter, “NATO müttefiklerinden birinin bir diğerinin topraklarını ele geçirmek için güç kullanma tehdidinde bulunması kabul edilebilir mi?” sorusuna yanıt vermekten kaçındı.
Rutte, “NATO’nun son Genel Sekreteri siz misiniz?” sorusuna da esprili bir şekilde, “Henüz ayrılmayı planlamıyordum ama bir gün bir halefim olacağından eminim. Bu arada görevde ne kadar kalacağımı bilmiyorum, kimse bunu bana söylemedi.” yanıtını verdi.
“GRÖNLAND’A KESİNLİKLE İHTİYACIMIZ VAR”
ABD Başkanı Trump, başkanlığının ilk döneminde de Grönland’la ilgili sıra dışı açıklamalarıyla gündeme gelmişti. 2019 yılında, Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland’ın ABD tarafından satın alınabileceği yönündeki çıkışı uluslararası tartışma yaratmış, Kopenhag yönetimi bu fikri açıkça reddetmişti.
Trump’ın Grönland’a ilişkin açıklamaları, ABD’nin 3 Ocak’ta Venezuela’ya gerçekleştirdiği askeri operasyonla Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun ülkeden kaçırılmasının ardından tekrar sıklaşmıştı.
Trump, stratejik konumu ve doğal zenginlikleri nedeniyle Grönland’ın ABD için bir ulusal güvenlik ihtiyacı olduğunu söylemiş, Grönland’ın Rusya ve Çin tarafından ele geçirilmesinin önlenmesi için ABD’nin kontrol ve korumasına girmesi gerektiğini savunmuştu. Trump “Grönland’a kesinlikle ihtiyacımız var. Savunma için ihtiyacımız var” demişti.
Trump, Grönland’ın etrafının Rusya ve Çin’e ait gemilerle çevrildiğini savunmuştu.
ABD Başkanı Trump’ın Grönland’a yönelik askeri bir operasyonu da seçenek dışı bırakmadığı açıklamalarının sıklaşması sonrasında, ABD Başkan Yardımcısı James David Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yarın Beyaz Saray’da Danimarka ve Grönland dışişleri bakanları ile bir araya gelecek.
Trump yönetimi, Grönland’ı özellikle jeostratejik konumu, Arktik’te artan askeri ve ekonomik rekabet ile doğal kaynak potansiyeli nedeniyle uzun süredir ABD’nin ulusal güvenlik çıkarları açısından kritik bir bölge olarak görüyor.