Nobel Barış Ödülünü ABD Başkanı Donald Trump’a takdim eden Venezuela muhalif lideri Maria Machado bu hareketiyle bir kez daha dikkatleri üzerine çekmişti. Nobel Enstitüsü ödülü kimin kazandığı kararının ardından paylaşılamayacağı ve başkasına verilemeyeceğini söylemişti. Fakat Machado ödülünü başkasına takdim eden ilk kişi değil.
Nobel Enstitüsü kazanan kişilerin ödülü başkasına veremeyeceğini söylese de ödül nişanelerinden madalya başkalarına hediye olarak daha önce verilmişti.
Peki o Nobel sahipleri kimler?
NAZİ PROPAGANDA BAKANI GOEBBELS’E NOBEL HEDİYESİ
Machado’dan önce Nobel ödülünü bir başkasına takdim eden kişi, Norveçli yazar Knut Hamsun. Özellikle “Açlık” isimli kitabıyla bilinen Hamsun, 1920 yılında Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanmıştı.
Irkçı görüşlere sahip olan Hamsun, Almanya’da 1933’te iktidara gelen Adolf Hitler liderliğindeki Nazi Partisi’ne sempati beslemiş, 1943 yılında da Nobel Ödülünü Hitler’in propaganda bakanı Joseph Goebbels’e hediye olarak takdim etmişti.
Hitler’in intiharının ardından ona bir methiye de yazan Hamsun, savaş sonrası büyük tepki görmüş, Norveçli yazar bir psikiyatrik hastaneye kaldırılmıştı.
SANCAR DA MADALYASINI BAĞIŞLAMIŞTI
Hamsun’dan başka Nobel madalyasını satan ya da bağışlayan diğer kişiler de var.
2016’da Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan Türk profesör Aziz Sancar, ödülünü “Beni ödüle götüren, Atatürk’ün ve Türkiye Cumhuriyeti’nin yaptığı eğitim devrimidir. Dolayısıyla bu ödülün sahibi, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti’ni temsil eden Anıtkabir Müzesi’dir.” diyerek Anıtkabir’e takdim etmişti.
2022’de Dimitri Muratov, Nobel Barış Ödülü’nü 100 milyon dolar’a açık artırmayla satmış ve parayı da UNICEF’in Ukraynalı göçmen çocuklara yardım fonuna bağışlamıştı.
2024 yılında eski BM Genel Sekreteri Kofi Annan, 2001 yılında kazandığı Barış Ödülü’nü ve sertifikasını BM’nin Cenevredeki ofisine bağışlamıştı.