İran’daki protestolar. 3 bin 117 kişi hayatını kaybetti iddiası

İran, ülkede ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan gösteriler sırasında çıkan olaylarda güvenlik güçleri ve siviller dahil “3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini” bildirdi.

İran Şehit ve Gaziler Vakfının Adli Tıp Kurumu verilerine dayanarak yaptığı yazılı açıklamasında, ülkenin birçok noktasındaki protestolar sırasında meydana gelen şiddet olaylarında 3 bin 117 kişi yaşamını yitirdiği öne sürüldü.

Hayatını kaybedenlerin 2 bin 427’sinin “silahlı terör grupları” tarafından öldürülen güvenlik güçleri ile sivil vatandaşlar olduğu öne sürülerek bunların “şehit” sayıldığı ifade edildi.

Olaylarda öldürülenlerin çoğunun “silahlı saldırılar ve terör eylemleri sonucu yoldan geçen vatandaşlar ve bazılarının da gösteriler sırasında terörist unsurlar tarafından hedef alınan protestocular” olduğu savunuldu.

İNSAN HAKLARI ÖRGÜTÜNE GÖRE SAYI ÇOK DAHA FAZLA   

İran’da 28 Aralık 2025’te ülkedeki yerel para biriminin döviz karşısındaki yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da esnafın başlattığı protestolar, birçok kente yayılmıştı.

İran’ın başkenti Tahran’da 8-9 Ocak’ta şiddetlenen protestolar sırasında çıkan olaylar sonrasında ülke yönetimi, internet erişimini engellemişti. Olayların sona ermesinden sonra son günlerde internet erişiminin kısmen ve sınırlı şekilde yeniden sağlandığı bildiriliyor.

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı (HRANA) ise olaylarda 4 bin 519 kişinin öldüğünü duyurmuştu. HRANA, daha fazla vakayı doğruladığını öne sürerek ölü sayılarını güncellemeye devam ediyor.

İranlı yetkililer ise bugüne kadar gösterilerde çıkan olaylarda ölen ya da yaralananların toplam sayısına ilişkin açıklama yapmamıştı. Yetkililer, 3 bin 700’den fazla güvenlik görevlisinin yaralandığını ve terör örgütlerine mensup olduğu öne sürülen veya olayları provoke eden 3 bin kişinin gözaltına alındığını duyurmuştu.

İran lideri Ayetullah Ali Hamaney ise 17 Ocak’ta yaptığı açıklamada, gösteriler sırasında “İsrail ve ABD ile bağlantılı kişilerin büyük hasara yol açtığını ve birkaç bin insanı öldürdüğünü” söylemişti.