.jpg?width=930&format=webp)
Yeni bir araştırma, oturma şeklinin beyin üzerinde farklı etkiler yarattığını ortaya koydu. Bulgulara göre “aktif oturma” beyin sağlığını desteklerken, “pasif oturma” olumsuz sonuç doğuruyor.
Hareketsiz kalmak fiziksel ve ruhsal sağlık için zararlı kabul ediliyor. Ancak yeni bir araştırma, oturarak yapılan her etkinliğin beyin üzerinde aynı etkiye sahip olmadığını ortaya koyuyor.
85 çalışmayı kapsayan bir derleme, iskambil oynamak veya kitap okumak gibi “aktif oturma” ile televizyon izlemek gibi “pasif oturma” arasında net bir ayrım yapılması gerektiğini gösterdi. Bulgulara göre aktif oturma, beyin sağlığını destekleyebiliyor.
Araştırmaya göre bunun temel nedeni, aktif oturmanın beyni zihinsel olarak meşgul etmesi, pasif oturmanın ise kişiyi hem fiziksel hem de bilişsel olarak geri plana itmesi.
NASIL OTURDUĞUMUZ GERÇEKTEN ÖNEMLİ
Avustralya’daki Queensland Üniversitesi’nden halk sağlığı araştırmacısı Paul Gardiner, “Toplam oturma süresinin beyin sağlığıyla ilişkili olduğu biliniyor. Ancak çoğu çalışmada oturma tek bir başlık altında ele alınıyor, yapılan faaliyetin türü dikkate alınmıyor.” dedi.
Gardiner, “İnsanlar günün büyük bölümünü oturarak geçiriyor. Bu nedenle nasıl oturduğumuz gerçekten önemli. Televizyon izlemek yerine kitap okumak gibi küçük günlük tercihler, yaşlandıkça beyin sağlığını korumaya yardımcı olabilir.” diye konuştu.
OKUMAK, KART OYUNU OYNAMAK, BİLGİSAYAR KULLANMAK
Araştırmacılar, egzersizin bilişsel sağlık için vazgeçilmez olduğunu vurgularken, beyni çalıştırmanın da en az onun kadar önemli olduğuna dikkat çekti. Üstelik bunun için mutlaka ayakta olmak gerekmiyor.
İncelenen çok sayıdaki çalışmada, okuma, kart oyunları oynama ve bilgisayar kullanma gibi aktif oturma faaliyetlerinin yürütücü işlevler, durumsal bellek ve çalışma belleği gibi bilişsel becerilerle güçlü ve olumlu ilişkiler gösterdiği saptandı.
“PASİF OTURMA” OLUMSUZ ETKİ EDİYOR
Buna karşılık pasif oturma, özellikle televizyon izleme, demans riskinde artış dahil olmak üzere olumsuz bilişsel sonuçlarla en tutarlı şekilde ilişkilendirildi.
Etkilerin büyüklüğü sınırlı olsa da istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Araştırmacılar, bu sonuçların gelecekteki sağlık araştırmalarına ve daha nüanslı sağlık rehberlerine ışık tutmasını umuyor.
Örneğin, sağlık kılavuzlarının pasif TV izleme ile bilgisayar başında aktif etkileşim arasındaki farkı tanıması ve insanları kısa molalar vererek hem zihni uyarmaya hem de hareket etmeye teşvik etmesi gerektiği belirtiliyor.
Çalışma, beyin fonksiyonlarını artırmaya yönelik yapılandırılmış programlar yerine, insanların günlük yaşamda doğal olarak yaptığı hareketsiz faaliyetlere odaklanmasıyla dikkat çekiyor.