AB terör örgütü listesine aldı. İran rejiminin gücü Devrim Muhafızları kimdir?

ABD’nin İran’a saldırı tehditleri artarken Avrupa Birliği kritik bir karar aldı. İran Devrim Muhafızları terör örgütü listesine ekleniyor. Gerekçeyse İran’da yönetim karşıtı gösterilerin kanlı bir şekilde bastırılması. Peki Devrim Muhafızları nasıl kuruldu? Görev ve yetki alanları neler?

190 BİNİN ÜZERİNDE ASKERİ VAR

Devrim Muhafızları, İslam devrimini koruması ve düzenli orduya alternatif olması amacıyla kuruldu.

İslam devriminin ilk lideri Ruhullah Humeyni tarafından 1979’da kurulan Devrim Muhafızları’nın güçlenmesi Ayetullah Ali Hamaney döneminde oldu. Ülkenin en önemli askeri, siyasi ve ekonomik gücü haline geldi.

Kara, deniz, hava ve istihbarat birimleri oluşturuldu. Devrim Muhafızları’nın sayısı 190 bini aştı. İran’ın stratejik silahlarının denetimi de Devrim Muhafızları’na verildi.

DEVRİM MUHAFIZLARI’NIN GÜÇ DAĞILIMI

Devrim muhafızlarının Besiç direniş gücüyse, ülkedeki muhaliflerin bastırılmasında, kadınların başörtüsü zorunluluğuna uyup uymadıklarının denetlenmesinde rol aldı. Yönetim karşıtı gösterilerin bastırılmasında hep Besic güçleri ön planda oldu. Gönüllü milis gücü olarak bilinen ve içlerinde kadınların da bulunduğu Besic güçlerinin sayısı zaman içinde 100 bini buldu.

İran’ın tüm Ortadoğu etkisini artırması içinse Devrim Muhafızları’nın Kudüs gücü kuruldu. Kudüs güçleri, İran’ın direniş ekseni içinde yer alan grupların eğitimini, silahlandırılmasını ve desteklenmesini üstlendi.

Bu gruplar arasında Lübnan’da Hizbullah örgütü, Irak’ta Şii milisler, Gazze’de Hamas ve İslami Cihad örgütleri ile Yemen’de Husi milisler vardı.

Kudüs gücü özellikle Suriye iç savaşında Esad rejiminin desteklenmesinde ve Irak’ta DAEŞ ile mücadelede kilit rol oynadı.

Washington yönetimiyse Kudüs gücünü Irak ve diğer Ortadoğu ülkelerinde Amerikalıların ölümüyle sonuçlanan saldırılardan sorumlu tuttu.

KASIM SÜLEYMANİ ETKİSİ

Kudüs gücünün güçlenmesinin en önemli mimarıysa Kasım Süleymani oldu. Devrim Muhafızları’nın Kudüs gücü komutanı Süleymani, 2020’de Bağdat’ta Amerika Birleşik Devletleri’nin düzenlediği saldırıda öldürüldü.

İran’da ordudan daha güçlü bir yapı olarak görülen Devrim Muhafızları, stratejik askeri operasyonların sorumluluğunu da aldı.

Örneğin dünyada petrol sevkiyatının yüzde 20’sinin yapıldığı Hürmüz Boğazı’nın denetimi Devrim Muhafızları’na verildi.

Ülkedeki füzelerin kontrolünün sorumluğunu da Devrim Muhafızları’nın hava kuvvetleri üstlendi.

İRAN SİYASETİNDE DE ETKİLİ OLDULAR

Devrim Muhafızları siyasette de etkili oldu. Birçok eski Devrim Muhafızı siyasete girdi, en üst kademelere kadar yükseldi. Bu isimler arasında Eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, Meclis Başkanı Ali Laricani de vardı.

Ahmedinejad’ın cumhurbaşkanlığı döneminde onlarca eski Devrim Muhafızı yönetimde kilit görevlere getirildi.

Devrim Muhafızları’nın üst düzey isimlerinin hükümeti eleştiren açıklamalar yapması da ülkede alışıldık bir durum haline geldi..

Örneğin Eski Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed El Caferi, 2015’te Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin Batılı ülkelerle nükleer anlaşmaya varmasını açık açık eleştirmişti.

ÜLKE EKONOMİSİ DE ONLARIN KONTROLÜNE GEÇTİ

Devrim Muhafızları yan kuruluşlarıyla İran ekonomisinde de etkin rol oynadı Hatta ülke ekonomisinin en az üçte biri Devrim Muhafızları’nın kontrolüne geçti.

Savunma sanayi dışında Devrim Muhafızları, konut, baraj, yol inşaatları, petrol ve doğal gaz projeleri, gıda ile ulaşım sektörüyle eğitim ve hatta kültürel faaliyetlerde rol oynar hale geldi.

Devrim Muhafızları bünyesinde “Peygamber’in mührü” adı verilen bir mühendislik birimi de oluşturuldu. On binlerce çalışanı olan bu birim mühendislik ve inşaat sektörlerinde milyarlarca dolarlık ihalelere girdi.

Devrim Muhafızları’nın istihbarat birimiyse yine Hamaney tarafından güçlendirildi. Hamaney, 2009’da Ahmedinejad’ın yeniden seçilmesinin ardından patlak veren protestoları engellemede İstihbarat Bakanlığı’nın yetersiz kalmakla suçladı. Devrim Muhafızları’nın istihbarat biriminin genişletilmesi talimatı verdi.

Batılı analistler tarafından Devrim Muhafızları İran’da demokrasinin ilerlemesinde en büyük engellerden biri olarak görüldü.