.png?width=930&format=webp)
Küba’daki yakıt krizi, ülke ekonomisinin can damarlarını birer birer kesiyor. Doktor gelirleri azalırken tarım ve turizm sektörü de çöküşün eşiğinde. Ada sokakları ise çöp yığınlarıyla dolmuş durumda.
YAKIT KRİZİ DERİNLEŞİYOR
ABD Başkanı Donald Trump’ın ada ülkesi Küba’yı ekonomik olarak köşeye sıkıştırma yönündeki adımları ardından ülke ekonomisi çok yönlü bir baskı altında bulunuyor.
Petrol sevkiyatlarına yönelik abluka nedeniyle acil enerji tasarruf önlemleri uygulanırken, turizm ve tarım gibi kritik sektörler ağır darbe aldı.
Yurt dışına gönderilen doktorlardan elde edilen gelir büyük ölçüde kesildi. İşte Küba ekonomisinde son durum…
EN BÜYÜK GELİR KAYNAĞI TEHLİKEDE
Küba’nın uzun yıllardır en önemli döviz kaynaklarından biri, yurt dışına gönderdiği sağlık personeli oldu. Resmi verilere göre bu kalem 2024’te yaklaşık 7 milyar dolar gelir sağladı.
2025 yılında 56 ülkede görev yapan 24 bin Kübalı sağlık çalışanının 13 bini Venezuela’da bulunuyor.
Yabancı hükümetler doktorların hizmet bedelini doğrudan Havana yönetimine ödüyor. Ancak Washington yönetimi bu programın “zorla çalıştırma” anlamına geldiğini savunuyor.
Bu çerçevede bazı ülkeler anlaşmalarını gözden geçirmeye başladı. Guatemala 27 yıllık doktor anlaşmasını sonlandırırken, Antigua ve Barbuda Aralık ayında benzer bir iş birliğini bitirdi.
Guyana ise gelecekte doktorlara ödemelerin doğrudan yapılacağını açıkladı.
TURİZM: ENERJİ KRİZİ UÇUŞLARI VURDU
ABD’nin, Ocak ayı başında Venezuela lideri Nicolas Maduro’yu devirmesinin ardından uyguladığı petrol ablukası Küba’nın elektrik şebekesini ciddi biçimde sarstı.
Enerji kıtlığı, ülkeyi karanlığa sürükleme riski taşırken, ekonominin doktorlardan sonra ikinci büyük döviz kaynağı olan turizm sektörünü de tehdit ediyor.
300 binden fazla kişiye istihdam sağlayan turizm sektörü, ABD yaptırımları ve Covid-19 salgını nedeniyle son altı yılda gelirlerinin yüzde 70’ini kaybetmişti.
TURİSTLER ADADAN TAHLİYE EDİLİYOR
Bu ay başında Havana yönetimi, enerji krizi nedeniyle jet yakıtı tedarikini askıya aldığını duyurdu. Bunun üzerine Kanadalı ve Rus havayolu şirketleri ile Latin Amerika merkezli LATAM mahsur kalan yolcuları tahliye ederek uçuşlarını durdurdu.
Kanada, Rusya, İspanya ve Almanya vatandaşlarına Küba’ya seyahat etmemeleri yönünde uyarıda bulundu.
İNSANLAR AİLELERİNE PARA GÖNDEREMİYOR
Yurt dışındaki Kübalıların ailelerine para göndermesini sağlayan son resmi kanal da 2020’de büyük ölçüde ortadan kalktı.
O tarihten bu yana Kübalılar, özellikle Miami’den uçakla gelen kişiler aracılığıyla dolar, ilaç ve temel ihtiyaç malzemeleri temin ediyor.
Bu ayın başında Florida’dan Cumhuriyetçi Kongre üyesi Carlos Gimenez, Küba’daki “acımasız rejim” gerekçesiyle ABD havayolu şirketlerinden tüm uçuşları iptal etmelerini talep etti. Ancak şu ana kadar bu yönde bir adım atılmadı.
YAKIT YOK, TÜTÜN DE ÜRETİLEMİYOR
Küba, yüksek kaliteli tütün ve puro üretimiyle tanınıyor. 2024 yılında Küba purolarının satışları 827 milyon dolara ulaştı.
Batıdaki Vuelta Abajo bölgesinde üretim yapan Hector Luis Prieto, mevcut petrol krizinin tarımı da ağır şekilde etkilediğini söyledi. Yakıtın neredeyse tükenmesi nedeniyle hasat ve sulama faaliyetleri giderek zorlaşırken, üretici devlet tarafından sağlanan güneş paneline bağımlı hale geldi.
Şubat ayı sonunda düzenlenmesi planlanan ve 2025 ihracat rakamlarının açıklanacağı yıllık puro festivali enerji krizi nedeniyle iptal edildi. Festival, her yıl düzenlenen prestijli müzayedeyle devlete milyonlarca dolar kazandırıyordu. 2025’te bu rakamın yaklaşık 19 milyon dolara ulaşması bekleniyordu.
ADA KOCAMAN BİR ÇÖPLÜĞE DÖNÜŞTÜ
Küba’daki yakıt krizi, birçok çöp toplama kamyonunun yakıt depolarının boşalması ve bunun sonucunda başkent Havana sokaklarında çöplerin birikmesiyle atık ve sağlık krizine de dönüşüyor.
Yakıt kıtlığı nedeniyle Havana’daki 106 çöp kamyonundan sadece 44’ü çalışmaya devam edebiliyor. Bu da çöp toplama işlemlerini yavaşlatıyor ve Havana sokak köşelerinde atık yığınları oluşuyor.