İsrail’in 7 Mart’ta Tahran’daki dört ana akaryakıt deposuna düzenlediği hava saldırıları, İran’ın başkent üzerinde günlerdir kaybolmayan kara bulutlara ve milyonlarca insanı tehdit eden zehirli bir kirlilik dalgasına yol açtı.
Tahran’ın kuzeybatısındaki Şahran, kuzeydoğusundaki Agdesiye, güneyindeki Tahran rafinerisi ve batısındaki Şehit Dolati tesislerinin vurulmasıyla atmosfere yoğun kurum, yağ parçacıkları ve kükürt dioksit yayıldığı tespit edildi. Saldırılardan saatler sonra meydana gelen fırtınanın, havadaki kirliliği “mıknatıs gibi” toplayarak şehre zehirli ve yağ dolu bir “siyah yağmur” olarak bıraktığı uzmanlarca ifade edildi. Avrupa Uzay Ajansı’na ait uydu görüntüleri, saldırılardan 10 gün sonra bile Agdesiye deposunda duman ve alevlerin yükseldiğini, diğer bölgelerin ise yanmaya devam ettiğini ortaya koydu.
İran’ın “ekolojik cinayet” olarak nitelendirdiği bu saldırıların Tahran’da yaşayanlar üzerindeki etkileri ise görülmeye başlandı. Tahran’da yaşayan birçok insanda baş ağrısı, göz ve cilt tahrişi ile nefes darlığı gibi ciddi akut sağlık sorunları rapor edilmeye başlandığı belirtildi.
Uzmanlar; kükürt ve azot bileşiklerinin yağmur suyunda çözünmesiyle oluşan asit yağmurlarının kısa vadeli etkilerinin yanı sıra, uzun vadede kalp damar hastalıkları, bilişsel bozukluklar, DNA hasarı ve kanser riskini tetikleyebileceği konusunda uyarıyor.
Dünya Sağlık Örgütü ve BM Çevresel Programı, kirliliğin yer altı sularına ve toprağa sızarak gıda zincirini zehirleyebileceğine dikkat çekerken, doktorlar halka maske kullanma, kirlenmiş kıyafetleri imha etme ve asit yağmuruna maruz kalmama talimatları yayınladı. Şehirde sokakların ve su kaynaklarının siyaha büründüğü, hava kalitesinin ise solunamaz seviyeye ulaştığı belirtiliyor.
İsrail, Tahran’daki yakıt tanklarını bombaladığını kabul ederek operasyona dair görüntüler paylaşırken, ABD Enerji Bakanı Chris Wright bu saldırıların yerel yakıt depolarını hedef alan “İsrail vuruşları” olduğunu ifade etmişti.
Çevresel yıkım Tahran ile sınırlı kalmayarak, İran’ın BAE’nin en büyük limanı ve petrol depolama tesisi Füceyra’yı vurması, gemilere yönelik saldırıların yol açtığı petrol sızıntıları ve İsrail’in dünyanın en büyük doğalgaz sahasındaki bir üretim tesisini hedef almasıyla bölgeye yayıldı.
Bilim insanları ve küresel sağlık yetkilileri, kontrolsüz yangınlardan yayılan zehirli emisyonların ve su kaynaklarına karışan kirliliğin, bölgede gelecekte kalıcı solunum yolu hastalıkları ve ağır bir çevresel miras bırakacağı konusunda uyarıyor.