Gazze’de ateşkesin ikinci aşamasını hayata geçirecek ABD Başkanı Donald Trump’ın 20 maddelik barış planının ikinci aşamasını uygulayacak en tepedeki yapılar olan Gazze Barış Kurulu ve Yürütme Kurulu’nun üyeleri açıklandı. Yürütme Kurulu’nda Steve Witkoff, Jared Kushner ve Tony Blair’in yanı sıra Hakan Fidan da yer aldı. Filistinli teknokratlardan oluşan komitenin başında Filistinli Bakan Ali Şaat’ın olduğu da resmi olarak açıklandı.
İsrail’in Gazze’de iki yıl süren katliamları sonrasında varılan ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında geçiş süreci devam ediyor.
Yeni dönemde Gazze’nin yönetimini üstlenecek yapılar da netleşmeye başladı. Beyaz Saray, geçiş sürecinde Gazze’yi yönetmesi ve 2027 sonuna kadar görev yapması öngörülen Barış Kurulu ve onun altında yer alacak Yürütme Kurulu’nun üyelerini açıkladı.
Buna göre Gazze yönetimindeki en tepe yapı olan Barış Kurulu, şu isimlerden oluşacak:
– ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio
– ABD Başkanı Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff
– Donald Trump’ın damadı ve eski başdanışmanı Jared Kushner
– Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair
– Apollo Grubu Başkanı ABD’li milyarder Marc Rowan
– Hindistan – ABD vatandaşı iş insanı, eski Mastercard CEO’su Ajay Banga
– ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı Yardımcısı Robert Gabriel
YÜRÜTME KURULU
Barış Kurulu’nun altında yer alan ve Gazze’de yönetişim ve hizmetler alanındaki tüm faaliyetlere destek verecek Yürütme Kurulu ise şu isimlerden oluşuyor:
– Steve Witkoff
– Jared Kushner
– Dışişleri Bakanı Hakan Fidan
– Katarlı diplomat Ali Al-Havadi
– Mısır istihbarat şefi General Hassan Rashad
– Tony Blair
– Marc Rowan
– Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Uluslararası İşbirliği Bakanı Reem Al-Haşimi
– Bulgaristanlı eski Avrupa Parlamentosu üyesi ve Eski BM Ortadoğu Barış Süreci Özel Temsilcisi Nickolay Mladenov
– Güney Kıbrıslı – İsrailli iş insanı Yakir Gabay
– Eski Hollanda Başbakan Yardımcısı Sigrid Kaag
ULUSLARARASI İSTİKRAR GÜCÜ
Amerikalı Komutan Tümgeneral Jasper Jeffers Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) Komutanı, Nickolay Mladenov ise Gazze Yüksek Temsilcisi olarak atandı.
Mladenov, Barış Kurulu ile Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi arasında sahada irtibat görevi üstlenecek.
İstikrar gücünün ise en az üç ülkeden oluşması bekleniyor. Ülkeler arasında, İtalya, Pakistan, Azerbaycan ve Bangladeş’in olacağı iddialar arasındaydı. Bu gücün 2027 sonuna kadar Gazze’de görev yapacağı açıklanmıştı.
Filistinli teknokratlardan oluşan komitenin başında Filistinli Bakan Ali Şaat’ın olduğu da resmi olarak açıklandı.
TRUMP’IN GAZZE PLANINDA İKİNCİ AŞAMA
Trump’ın 20 maddelik Gazze Barış Planı’nda ikinci aşama Hamas’ın silah bırakmasını, Gazze’yi sıfırdan yeniden inşa etmeyi ve günlük yönetimi uluslararası denetim altında bir Filistin teknokrat komiteye devretmeyi amaçlıyor.
Buna göre Birleşmiş Milletler tarafından 70 milyar dolardan fazla maliyete sahip olacağı tahmin edilen devasa bir yeniden yapılanma çalışması başlatılacak.
İKİNCİ AŞAMADA 6 KRİTİK MADDE
Trump’ın barış planının ikinci aşaması 6 kritik maddeyi içeriyor;
1- Gazze Barış Kurulu
İsrail’in Gazze Şeridi’nden çekilmesini tamamlamak ve silahsızlanma düzenlemelerini uygulamak için siyasi ve güvenlik zeminini hazırlamayı amaçlayan geçici bir heyet olarak tanımlanıyor.
2- İsrail’in Gazze’den ek geri çekilmesi
İsrail ordusunun Gazze’nin güney ve doğu şeritleri ile kuzeydeki geniş alanlarda devam eden işgalini sonlandırarak ek geri çekilmeler yapması planlanıyor. İsrail ordusu, halen Gazze Şeridi’nin yüzde 50’sinden fazlasını işgal altında tutuyor.
İsrail kamu yayın kuruluşu KAN ise Hamas’ın silahsızlandırılması konusunda ilerleme kaydedilmeden, İsrail’in kontrolündeki bölgelerden çekilmeye niyeti olmadığı yönünde bir haber yayınladı. Yedioth Ahronoth gazetesi ise Tel Aviv’in, Filistinli grupların reddetmesi halinde silahsızlanmayı zorla uygulamak için askeri müdahale olasılığına hazırlandığını ileri sürdü.
3- Filistinli grupların silahsızlandırılması
Hamas sorumluluklarını devretmeye hazır olduğunu açıklarken, silahlı gücünü koruma konusundaki tutumunu sürdürüyor. Grup, “Filistin devletinin kurulmasını garanti altına alan ve bu hakkı koruyan her türlü öneriye açık olduğunu” belirtiyor.
4- Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi
Türkiye, Mısır ve Katar, çarşamba günü yayımladıkları ortak bildiride, geçiş döneminde Gazze Şeridi’ni yönetmek üzere Ali Şaath’ın başkanlığında Filistinli yetkililerden oluşan teknokrat Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi kurulmasını memnuniyetle karşıladığını açıkladı.
Filistinlilerden oluşan komitenin, İsrail ordusunun çekildiği bölgelerde sivil işleri ve temel hizmetleri yöneteceği belirtiliyor. BM Güvenlik Konseyi’nin 18 Kasım’da kabul ettiği karar tasarısı, Gazze’de Trump liderliğindeki Gazze Barış Kurulu denetiminde, bağımsız teknokratlardan oluşan geçici bir Filistin hükümeti tarafından yönetilmesini öngörüyor.
5- Gazze’nin yeniden imarı
İsrail saldırıları sonucu sivil altyapısının yüzde 90’ı tahrip olan Gazze’de geniş çaplı bir imar süreci başlatılması hedefleniyor. BM, bu imarın maliyetini yaklaşık 70 milyar dolar olarak tahmin ediyor.
Yeniden imar çabaları kapsamında Refah Sınır Kapısı’nın durumu ise belirsizliğini koruyor. Witkoff, sınır kapısının açılmasına ilişkin bir açıklama yapmazken, İsrail basını Netanyahu’nun sınır kapısı konusunu Gazze’de cesedi bulunan son İsrailli esir Ran Gvili için bir koz olarak kullandığını iddia ediyor.
6- Uluslararası İstikrar Gücü
ABD, Gazze’de istikrarı sağlamak amacıyla konuşlandırılacak bir “Uluslararası İstikrar Gücü” oluşturulması için çalışmalarını sürdürüyor. Washington’ın bu gücü oluşturmak üzere en az üç ülkeyle (İtalya, Pakistan, Bangladeş veya Azerbaycan olduğu iddia ediliyor) anlaştığı ifade ediliyor. BM Güvenlik Konseyi kararına göre, bu gücün 2027 sonuna kadar görev yapması gerekiyor.
Mısır’ın davetiyle Kahire’de bir araya gelen Filistinli gruplar ise yaptıkları ortak açıklamada, Gazze’yi yönetmek üzere “Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi” kurulması çabalarını desteklediklerini bildirmişti. Gruplar, Gazze Barış Kurulu’na “İsrail’in Filistin halkına yönelik saldırılarını durdurması için baskı yapma” çağrısında bulunarak, sınır kapılarının açılmasını, yardımların girişini ve İsrail’in tamamen çekilmesini talep etmişti.