İran'da ölü sayısı 5 bin 848'e yükseldi

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), eylemler bitmesine rağmen ölü sayısının 5 bin 848’e çıktığını duyurdu. Ajansa göre ölenlerin 209’u eylemlere müdahale eden güvenlik görevlileri. 41 bin 283 kişi de gözaltında.

İran’da 2025’in son günlerinde Tahran Büyük Çarşı’da başlayıp ülke geneline yayılarak rejimi sarsan gösteriler sönümlendi ancak bilanço her geçen gün ağırlaşıyor.

 

HRANA, eylemlerde hayatını kaybedenlerin sayısının 5 bin 848’e yükseldiğini duyurdu. HRANA’nın haberine göre, ölenlerden 209’u güvenlik görevlisi.

 

Binlerce ölüm iddiasını doğrulamaya çalışan ajansın verilerine göre 41 bin 283 kişi ise hala gözaltında.

 

“ŞEHİT” – “İSYANCI” AYRIMI

 

İlk resmi bilançoyu çarşamba günü açıklayan İranlı yetkililer, 3 bin 117 kişinin öldüğünü duyurdu. İran Şehitler ve Gaziler Vakfı tarafından yapılan açıklamada, ölenler “şehitler” (güvenlik güçleri ve masum siviller) ile ABD destekli olduğu öne sürülen “isyancılar” şeklinde ayrıldı. Açıklamada 3 bin 117 ölümün 2 bin 427’si “şehit” olarak tanımlandı.

 

İNTERNET KESİNTİSİ DEVAM EDİYOR

 

Eylemlerin ilk günlerinde başlatılan ağır internet sansürü ülkeden sağlıklı bilgi alınmasını da engelliyor. İnternet kesintisi cuma günü de devam etti. İnternet izleme kuruluşu Netblocks, mesajlaşma uygulamalarına erişimin kısmen arttığını ve VPN kullanımının yaygınlaştığını ancak hizmetin ağır biçimde filtrelendiğini ve uluslararası bağlantının düşük kaldığını duyurdu.

 

ABD’NİN MÜDAHALESİ

 

ABD Başkanı Donald Trump, protestolara yönelik baskılar nedeniyle Tahran’ı yeni askeri adımlar konusunda uyarmış, özellikle göstericilerin idam edilmesi halinde müdahale edecekleri tehdidinde bulunmuştu. Beyaz Saray, 15 Ocak’ta Washington’un baskısı sonucu Tahran yönetiminin 800 idamı durdurduğunu iddia etmişti.

 

İran’da gösteriler sona ermiş olsa da HRANA, daha fazla vakayı doğruladığını öne sürerek ölü ve gözaltı sayılarını güncellemeye devam ediyor.

 

İRAN, TİME’IN “30 BİN KİŞİ ÖLMÜŞ OLABİLİR” HABERİNİ YALANLADI

 

Time Dergisi dün İran Sağlık Bakanlığı’ndan üst düzey yetkililere dayanarak yayınladığı haberinde, “gösterilerde 30 bin kişinin ölmüş olabileceği” iddiasında bulundu. Haberde protestoculara yönelik patlayıcı madde kullanılmış olabileceği yönünde uzman görüşü de yer aldı.

 

İran ise iddiayı yalanladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, X sosyal medya platformunda iddialar hakkında “Hitler tarzı büyük bir yalan” nitelemesinde bulundu. Bekayi, “İran sokaklarında öldürmeyi planladıkları sayı bu değil miydi? Ama başaramadılar” ifadesini kullandı.

 

Bekayi, 30 bin kişinin hayatını kaybettiğine dair iddiaların “kötü niyetliler” tarafından ortaya atıldığını savunarak, “şimdi de medyada sahtekarlık yapmaya çalıştıklarını” kaydetti.

Door Haluk