“New START” ABD ve Rusya arasındaki nükleer silahları sınırlayan son antlaşmaydı. Ancak bu kez antlaşmanın süresi resmen uzatılmadı. Yine de tarafların konu hakkında müzakerelerde bulunduğu iddia edildi. ABD Başkanı Donald Trump ise modernize edilmiş yeni bir anlaşmaya göz kırptı.
ABD ve Rusya arasında yürürlükte olan son nükleer silah anlaşması “New START”ın süresi doldu. Taraflar bu kez anlaşmayı resmen uzatmadı. Ancak ABD, yeni bir anlaşma olasılığını gündeme getirdi.
ABD Başkanı Donald Trump, New START’ı uzatmak yerine modernize edilmiş yeni bir anlaşma üzerinde çalışılması gerektiğini söyledi.
Sosyal medyadan açıklama yapan Trump, New Start için ABD tarafından kötü müzakere edildiğini belirtti. Anlaşmanın ciddi şekilde ihlal edildiği de savundu.
RUSYA UZATMAK İSTİYOR
Rusya tarafıysa anlaşmanın uzatılmasından yana. Hatta Devlet Başkanı Vladimir Putin, bazı önemli maddelerin 1 yıllığına uzatılmasını önermişti. Kremlin, anlaşma sona erse de Rusya’nın sorumlu bir yaklaşım benimseyeceğini açıkladı.
ABD medyasından Axios, anlaşmanın hükümlerine uyulmasına dair ABD-Rusya hattında görüşmeler yürütüldüğünü iddia etti.
Habere göre ABD’li ve Rus yetkililer, Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de müzakereler gerçekleştirdi.
TRUMP ÇİN’İ DE MASADA İSTİYOR
Washington yönetimi, Çin’in dahil olmaması nedeniyle anlaşmayı uzatmaya yanaşmıyor.
Ancak Pekin yönetimi nükleer cephanelikleri kendisininkinden çok daha fazla olan ülkelerle müzakerelere katılmasının makul olmadığını belirtiyor.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü verilerine göre, 2025 itibarıyla Rusya 5 bin 459, ABD 5 bin 177 nükleer savaş başlığına sahip.
Çin’in nükleer başlığı sayısının 600 olduğu tahmin ediliyor. Pentagon’sa Çin’in 2030’da binden fazla savaş başlığına sahip olacağı görüşünde.
NÜKLEER FELAKETİ ÖNLEMEK İÇİN İMZALANMIŞTI
1991’de ABD ve Sovyetler Birliği tarafından imzalanan START Anlaşması, her iki tarafın da 6 binden fazla nükleer savaş başlığı konuşlandırmasını yasaklıyordu. Bu anlaşmanın yerini 2010 yılında Prag’da ABD ve Rusya arasında imzalanan New START Anlaşması aldı. Dönemin ABD Başkanı Barack Obama ve Rus mevkidaşı Dmitry Medvedev tarafından 8 Nisan 2010 tarihinde imzalanan New START Anlaşması, her iki tarafın da konuşlandırılmış ve kullanıma hazır en fazla 700 füze ve bombardıman uçağında en fazla bin 550 nükleer savaş başlığı bulundurmasına izin veriyordu.
Başlangıçta 2021’de sona ermesi planlanan anlaşma, 5 yıl daha uzatılmıştı. Ancak Rusya, Şubat 2023’te anlaşmanın bazı yönlerinin uygulanmasında tatmin edici olmayan durumların bulunduğunu ve ABD’nin “anlaşmanın temel ilke ve anlayışlarına aykırı, kesinlikle kabul edilemez adımlar attığını” belirterek New START Anlaşması’nı askıya almıştı.
Rusya, anlaşmayı askıya alma kararına rağmen anlaşmanın öngördüğü sınırlamalara olan bağlılığını anlaşmanın geçerlilik süresinin sona ereceği Şubat 2026’ya kadar sürdüreceğini vurgulamıştı.