Küba çöküşün eşiğinde, komşulardan yardım yok

ABD’nin Küba’ya yönelik petrol ambargosunun ardından Latin Amerika ülkeleri farklı tutumlar sergiledi. Komşularına kapıyı kapatan ülkeler, krizin derinleşmesine katkı sağlıyor.

YILLARDIR DEVAM EDEN YAKIT KRİZİ

ABD’nin Küba’ya yönelik petrol ambargosunun ardından Latin Amerika ülkeleri farklı tutumlar sergiledi. Bazı hükümetler insani yardım ve siyasi destek sunarken, bazıları Havana’nın derinleşen ekonomik krizine karşı sessiz kalmayı tercih etti.

Karayipler’de altmış yılı aşkın süredir komünist yönetim altında bulunan Küba, yıllardır ciddi bir yakıt sıkıntısıyla mücadele ediyor. 

Ancak kriz, ABD Başkanı Donald Trump’ın Küba’ya yönelik Venezuela petrol sevkiyatını kesmesi ve Havana’ya satış yapan ülkelere gümrük vergisi tehdidinde bulunmasıyla daha da derinleşti.

EN BÜYÜK DESTEKÇİ MEKSİKA OLDU

Küba’nın uzun süredir müttefiki olan Meksika, petrol sevkiyatlarını durdurmuş olsa da insani destek konusunda öncü rol üstleniyor. 

Meksika donanmasına ait iki gemi, 814 ton gıda yardımıyla Havana’ya ulaştı. Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, adaya bin 500 tondan fazla ek insani yardımın gönderileceğini açıkladı.

Sheinbaum yönetimi ocak ayı başına kadar Küba’ya petrol gönderiyordu. Bu sevkiyatın bir kısmının “insani yardım” kapsamında yapıldığını belirten Sheinbaum, petrol gönderimini durdurduğunu ancak Washington’ın gümrük vergisi tehdidine katılmadığını ifade etti. 

Meksika hükümeti ayrıca başkent Meksiko’da Küba’ya yardım toplamak için bir merkez açtı.

ŞİLİ’DEN BİR MİLYON DOLARLIK DESTEK

Şili’de ise görev süresi gelecek ay sona erecek solcu Devlet Başkanı Gabriel Boric, Küba’ya 1 milyon dolar katkı sağlanacağını duyurdu. 

Bu girişim, Trump tarafından desteklenen ve Maduro’nun muhalifi olan aşırı sağcı Devlet Başkanı seçilen Jose Antonio Kast tarafından eleştirildi.

SİYASİ DESTEK VAR, YARDIM YOK

Brezilya’da solcu Devlet Başkanı Lula da Silva hükümeti, ABD’nin Küba üzerindeki baskısını eleştirdi ancak herhangi bir yardım açıklamadı.

Lula, 2025 yılında Pan Amerikan Sağlık Örgütü aracılığıyla Kübalı sağlık çalışanlarının Brezilya’da görev yapmasını sağlayan “Mais Medicos” (Daha Fazla Doktor) programını savundu.

Küba’nın yurt dışına gönderdiği sağlık ekipleri, resmi verilere göre 2025 yılında 7 milyar dolar gelir sağlayarak ülkenin en önemli döviz kaynağı oldu.

Venezuela’da geçici hükümetin başındaki Delcy Rodriguez de Trump’ın baskısını eleştirerek Karakas’ın Küba ile “dayanışma” içinde olduğunu yineledi. 

Venezuela’da yaklaşık 13 bin Kübalı sağlık çalışanı görev yapıyor. Dünyanın en büyük petrol rezervlerine sahip Venezuela, 3 Ocak’ta Maduro’nun ABD özel kuvvetlerince yakalanmasına kadar Küba’nın başlıca petrol tedarikçisiydi.

DESTEK VERMEYEN KOMŞULAR

Kolombiya ve Uruguay’daki sol hükümetler herhangi bir yardım açıklamadı. Uruguay ise durumu incelediğini bildirdi.

Sağcı Nayib Bukele tarafından yönetilen El Salvador ile Panama ve Kosta Rika da Havana’ya destek sinyali vermedi. Trump’ın baskısı altında Guatemala, Kübalı doktorların ülkede görev yapmasını sağlayan 27 yıllık anlaşmayı sona erdirdi. Ülkedeki 412 Kübalı sağlık çalışanının önümüzdeki aylarda ayrılması bekleniyor.

Trump’a yakınlığıyla bilinen Honduras Devlet Başkanı Nasry Asfura da Kübalı tıbbi misyonların sonlandırılmasını planlıyor. 

Ekvador’da ABD Başkanı’na yakın bir diğer isim olan Daniel Noboa hükümeti ise Küba’ya yönelik herhangi bir insani yardım programı açıklamadı.

Enerji krizi sürerken, Arjantin’de sağcı Devlet Başkanı Javier Milei hükümeti de vatandaşlarına Küba’ya seyahat etmekten kaçınmaları uyarısında bulundu.

ADA ÇÖKÜŞÜN EŞİĞİNDE

Küba’daki yakıt krizi, birçok çöp toplama kamyonunun yakıt depolarının boşalması ve bunun sonucunda başkent Havana sokaklarında çöplerin birikmesiyle atık ve sağlık krizine de dönüşüyor.

Yakıt kıtlığı nedeniyle Havana’daki 106 çöp kamyonundan sadece 44’ü çalışmaya devam edebiliyor. Bu da çöp toplama işlemlerini yavaşlatıyor ve Havana sokak köşelerinde atık yığınları oluşuyor.

Komşu ülkelerin en büyük gelir kaynağı olan tıbbi misyonları sonlandırması ile zaten krizde olan adanın çöküşünün kaçınılmaz olması bekleniyor.