Uluslararası gastronomi platformu Taste Atlas, tüm dünyada en çok beğenilen domates çeşitlerini açıkladı. İtalya’nın öne çıktığı listede Türkiye’de yetişen bir domates türü de yer aldı. Ayaş domatesi zirvede kendisine yer buldu. Bu domatesin üretimi durma noktasına gelmişti.
İTALYA (NAPOLİ) 4.6
“Domateslerin kralı” olarak bilinen San Marzano, Sarno Nehri kıyısında yetişiyor. İnce kabuklu ve az çekirdekli olmasının yanı sıra parlak rengiyle de dikkat çekiyor. Volkanik topraklarda yetişen bu domates, daha çok Vera Pizza Napoletana yapımında kullanılıyor.
YUNANİSTAN (KİKLAD ADALARI) 4.5
Sert dokulu ve bol çekirdekli olan bu domates türü, Santorini ve çevresindeki adalarda yetiştiriliyor. Geçmişi 1870’lere dayanan bu domates, Santorini’de üstün kaliteli bir ada ürünü olarak tanımlanıyor.
İTALYA (PACHİNO, SİCİLYA) 4.5
Tatlı aroması ve sulu yapısıyla dikkat çeken bu domates, adını Pachino kasabasından alıyor. Salata, makarna ve pizza üzerinde tercih edilen bu domates türü, uzun raf ömrüyle dikkat çekiyor. Sicilya mutfağında sıklıkla tercih edilen ürün, ezme ve sos formlarıyla tüketiliyor.
İTALYA (SİCİLYA) 4.4
İnce kabuklu ve az çekirdekli bir yapıya sahip olan bu domatesin şekli hurmayı andırıyor. Lezzeti nedeniyle genellikle taze şekilde tüketilen bu ürün, hasat sonrası dayanıklılığı ile öne çıkıyor.
İTALYA (FLORANSA) 4.1
Şeker ve asit dengesi yüksek olan bu domates türü, sıklıkla pişirilerek tüketiliyor. Çorbalarda tercih edilmesinin yanı sıra sandviç ve salatalara uygunluğuyla da öne çıkıyor.
İTALYA (VEZÜV ULUSAL PARKI) 4.1
“Piennolo” yöntemiyle kurutulan bu domatesler, yıl boyunca bozulmadan saklanabiliyor. Bekledikçe daha lezzetli bir hale gelen bu tür, Napoli çevresinde yetiştiriliyor. Pizza ve makarna gibi yemeklerde kullanılabiliyor.
İTALYA (LIGURYA) 3.8
Az çekirdekli ve düşük asit oranına sahip olan bu domates türü, iri boyutu nedeniyle ‘’Öküz kalbi” olarak da tanımlanıyor. İnce kabuğu olan ürünün ağırlığı 500 grama kadar çıkabiliyor. Daha çok Caprese salatası ve Bruschetta gibi tariflerde tercih ediliyor.
ABD (LOUISIANA) 3.4
Louisiana’da yetiştirilen bu domates türü, bölgenin nemli iklimi nedeniyle yoğun bir aroma taşıyor. Haziran–Ağustos ayları arasında hasat edilen ürün, soğuk havayı sevmiyor. Bu durum, lezzetini olumsuz etkileyebiliyor.
TÜRKİYE (AYAŞ, ANKARA) 3.7
Yoğun tadıyla Türkiye genelinde sevilen bu yerel tür, Ankara’nın Ayaş ilçesinde yetiştiriliyor. Genellikle çiğ şekilde tüketilse de, sos ve salça yapımında da kullanılabiliyor.
ÜRETİMİ DURMAK ÜZEREYDİ
Ayaş domatesi üretimi bitmek üzereyken yeniden canlandı. Üreticiler ince kabuklu ve yumuşak dokulu Ayaş domatesini nakliye ve pazarlamada zorlandıkları için üretimden vazgeçmeye başlamıştı. Tarlalara geleneksel Ayaş domatesi yerine ithal tohumlar bile ekildi.
Hilmi Başer’in oğlu, merhum iş insanı Selami Başer ise bir arkadaşının annesinin sandığında tesadüfen bulduğu tohumları çoğalttı ve Ayaş domatesi yetiştirmeye başladı. Sonra da Ayaş Ziraat Odası, Ayaş domatesinin Avrupa Birliği (AB) tarafından tescili için kolları sıvadı. AB tarafından korumalı menşe adı (PDO) olarak tescil edildi ve Ankara’nın AB coğrafi işaretli ilk ürünü oldu.
Türkiye’de yılda 14,5 milyon ton domates üretiliyor. Yılda kişi başına 109 kilo domates tüketiliyor.
RUSYA / 3.3
Diğer domateslerden farklı olarak sarı renge sahip olan bu ürün, yumuşak tat profiliyle dikkat çekiyor. Konserve ve sos şeklinde tüketilen Rus domatesi, yaklaşık 80 günde olgunlaşıyor.