Hürmüz Boğazı’nın kilidi açıldı mı?

İran Savaşı’nda ilan edilen ateşkese rağmen Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği başlamadı. Çelişkili açıklamalar ve güvenlik kaygıları nedeniyle sektör “bekle-gör” pozisyonunu koruyor.

HÜRMÜZ’DE SON DURUM: ATEŞKES VAR, GEÇİŞ YOK

ABD ile İran arasında varılan iki haftalık geçici ateşkese rağmen, küresel ticaretin can damarı olan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği neredeyse tamamen durmuş durumda. 

İran Devrim Muhafızları, İsrail’in Lübnan’da ateşkesi ihlal ettiği gerekçesiyle boğazdaki sevkiyatın durduğunu öne sürerken, sahadaki veriler de geçişlerin son derece sınırlı olduğunu gösteriyor.

BOĞAZ AÇIK MI KAPALI MI?

İran devlet medyası boğazın “tamamen kapalı” olduğunu bildirirken Beyaz Saray ise bu iddiaları yalanladı ve geçişlerin derhal yeniden başlaması çağrısında bulundu. 

Ancak gemi takip verileri, resmi açıklamalardan bağımsız olarak, boğazın fiilen kapalıya yakın bir durumda olduğunu ortaya koyuyor.

Küresel gemi takip firmalarının verilerine göre ateşkes sonrası boğazdan petrol ve LNG tankerlerinin geçişi gerçekleşmedi. Sadece sınırlı sayıda kuru yük gemisi rotayı kullanabildi. Bazı tankerlerin ise geçiş sırasında geri döndüğü tespit edildi.

GÜVENLİK VE SİGORTA ENDİŞESİ

Denizcilik sektöründe en büyük endişe güvenlik belirsizliği ve yüksek sigorta maliyetleri. Uzmanlar, boğazdan geçiş için İran askeri makamlarıyla koordinasyon gerektiğini, ayrıca deniz mayınları riskinin sürdüğünü belirtiyor.

NorthStandard’dan Simon Kaye, “Bu bir ‘bekle ve gör’ durumu. Her geminin özel izin alması gerekiyor, bu da çıkışları sınırlıyor.” dedi. 

Kaye ayrıca, kısa süreli ateşkes penceresinde yüzlerce geminin güvenli şekilde bölgeden ayrılmasının “son derece zor” olduğunu vurguladı.

TRUMP’TAN SERT MESAJ: “HÜRMÜZ AÇIK OLACAK”

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, tüm ABD askeri unsurlarının bölgede kalacağını belirterek İran’a açık mesaj verdi. 

Trump, Hürmüz Boğazı’nın açık ve güvenli olması gerektiğini vurgularken, aksi durumda daha sert bir askeri yanıt verileceğini söyledi.

ABD Başkanı paylaşımında, “Nükleer silah yok, Hürmüz Boğazı açık ve güvenli olacak.” diye yazdı.

SINIRLI GEÇİŞ İÇİN ALTERNATİF ROTALAR

İran Devrim Muhafızları donanması, gemilerin deniz mayınlarından kaçınabilmesi için alternatif rotalar içeren bir harita yayınladı. 

Boğaza giriş ve çıkış rotası harita eşliğinde anlatıldı.

Giriş rotası, Umman Denizi’nden kuzeye doğru ilerleyerek Larek Adası civarından geçiş ve ardından Basra Körfezi yönünde devam edilmesi olarak belirtildi. Çıkış rotası ise Basra Körfezi’nden başlayarak Larek Adası’nın güneyinden geçiş ve ardından Umman Denizi yönünde devam edilmesi olarak bildirildi.

İran tarafı, geçişlerin tamamen durdurulmadığını, ancak askeri koordinasyon ve teknik sınırlamalar nedeniyle sıkı kontrol altında tutulduğunu savunuyor.

TEKİK OLARAK AÇIK PRATİKTE KAPALI

Dünya petrolünün yaklaşık dörtte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı’ndaki aksama, küresel enerji piyasaları açısından kritik risk oluşturuyor. Uzmanlar, belirsizliğin sürmesi halinde petrol ve gaz fiyatlarında yeni dalgalanmaların kaçınılmaz olacağı görüşünde.

Mevcut tablo, ateşkese rağmen sahada güven ortamının oluşmadığını ve Hürmüz Boğazı’nın “teknik olarak açık, pratikte ise büyük ölçüde kapalı” olduğunu ortaya koyuyor.