Ay’a gidip dönüşe hazırlanan Artemis 2 ekibi, görevin en zor kısmına hazırlanıyor. Mürettebat “en sıcak” saatlerini bekliyor.
EN RİSKLİ AŞAMA ATMOSFERE GİRİŞ
2 Nisan’da fırlatılan ve 54 yıl sonra Ay’a giden ilk insanlı uzay uçuşu olan Artemis 2 artık dönüş yolunda.
Saatte 5390 kilometre hızla giderek Dünya’ya yaklaşan astronotların hızı Dünya’nın çekimine girdikçe daha da artacak.
Dünya’dan en uzak mesafeye gitme rekorunu kıran astronotlar için görevin en zorlayıcı yeri Ay’ın karanlık tarafı ya da uzayda iletişimin kopması değil, Dünya’ya giriş olacak.
Ay’ın çevresini 6 saatlik bir sürede dolaşan astronotlar uçuşu tamamlayıp atmosfere “ateş topu” şeklinde yeniden girmeye hazırlanıyorlar.
Artemis 2 ekibi eve dönüş yolculuğunda, Dünya atmosferine girerken saatte yaklaşık 38 bin km hıza ulaşacaklar. Görevin en riskli aşaması olan atmosfere girişti sürtünme nedeniyle de oluşan yüksek ısı, uzay aracının ısı kalkanını zorlayacak.
“GÖREVE SEÇİLDİĞİMDEN BERİ ATMOSFERE GİRİŞİ DÜŞÜNÜYORUM”
Artemis 2’nin pilotu Victor Glover, dönüşle ilgili duyguları sorulduğunda, “Aslında 3 Nisan 2023’te bu göreve seçildiğimizden beri atmosfere giriş hakkında düşünüyorum. Atmosferde bir ateş topu içinde yolculuk etmek çok etkileyici olacak.” diye konuştu. Artemis 2 görevinin komutanı Wiseman, mürettebatın her birinin görev sırasında aileleriyle iki kez “çok kısa” görüşme yaptığını söyledi.
Uçuşun 7. gününde Orion ve mürettebatı Ay’dan dönerken uzaydaki diğer astronotlarla da iletişime geçti. Mürettebat, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotlar Jessica Meir, Jack Hathaway, Chris Williams ve Sophie Adenot ile 15 dakikalık sesli bir görüşme gerçekleştirdi. Günün geri kalanında Artemis ekibi, son dönüş hazırlıklarından önce dinlenmeye geçti. Astronotlar günü uzay aracının Dünya’ya doğru gelişini “düzeltmesi için yapılması planlanan bir ateşleme işlemine hazırlanarak ve 15 saniyelik ateşlemeyi gerçekleştirerek tamamladı.
ATEŞ TOPU ŞEKLİNDE DÜNYA’YA DÖNECEKLER
Glover ve diğer astronotlar Reid Wiseman, Christina Koch ve Jeremy Hansen, 10 günlük görevlerinin finalini atmosfere girerek yapacaklar. NASA’nın ilk olarak 2 aşamalı bir atmosfere giriş planı düşündüğü, ilk aşamada bir kaldırma kuvveti oluşturmak, enerjiyi dağıtmak ve iniş hassasiyetini artırmak için kısa süreliğine üst atmosfere dalmayı içeren bir “atlamalı yeniden giriş” yöntemi planlandığı açıklanmıştı. Ancak Artemis 1’de yapılan testlerde ısı kalkanının beklenenden fazla aşınması nedeniyle Artemis 2’de daha dik açılı bir atmosfere girişin deneneceği belirtiliyor.
Artemis 2’nin atmosfere giriş hızı çok yüksek olsa da bu alanda bir rekor kıramayacaklar. Atmosfere en hızlı giriş rekoru 1969 yılında Apollo 10 görevi sırasında 39 bin 900 km hızla kırılmıştı ve Apollo kapsülü bu hızla atmosfere girmeye dayanabilmişti.
Artemis 1’de yaşanan ısı kalkanı aşınması, Artemis 2 için kafalarda soru işaretleri yaratsa da NASA bir problem yaşanmadan Artemis 2’nin inmesini planlıyor. Plana göre astronotlar TSİ 12 Nisan sabaha karşı 03.00’da ABD’nin Pasifik Okyanusu kıyılarındaki San Diego kenti açıklarına inecekler. Okyanusa inecek astronotları ABD gemisi USS John P. Murtha karşılayacak. Geminin karşılama görevi için limandan ayrıldığı belirtiliyor.
ARTEMİS’İN BİLİME KATKISI OLDU MU?
Ay’ın insan gözüyle yakından gözlemlenmesinin bilimsel çalışmalara katkı sağlaması bekleniyor. Artemis 2’nin 6 saatlik yakın uçuşunun gerçek zamanlı bilimsel veri akışı sağladığ belirtilirken, bilim insanları, Artemis 2 görevinin Güneş Sistemi’nin oluşumuyla ilgili gizemleri çözmede önemli bir erken adım olarak görüyor. Artemis 2 astronotu Koch, geçen hafta Ay’a gitmeden önce yaptığı açıklamada, Ay’ın Güneş Sistemi’mizin oluşumuna dair bir “tanık levhası” olduğunu söyledi.
Bir sonraki görev olan Artemis 3, NASA’nın daha sonraki görevlerde astronotlarını Ay’a indirmek için kullanmayı planladığı 2 iniş aracı ile Orion kapsülü arasında alçak Dünya yörüngesinde bir kenetlenme testini içerecek. Bu testin benzeri Apollo 10 göreviyle 1969 yılında yapılmıştı.
2028 yılı için hedeflenen Artemis 4 ise, programın ilk insanlı Ay inişi olacak ve 1972’deki Apollo 17’den sonra ilk kez insanlık Ay’a dönecek.