Er was een tijd dat alles lukte voor de Nederlandse wielerploeg Visma-Lease a Bike, zoals in het wonderjaar 2023. Maar toen brak 2024 aan. Het jaar waarin veel, heel veel, tegenzat. Zóveel zelfs dat de ploegleiding er specifiek onderzoek naar deed. Want dat Wout van Aert twee of drie keer viel, kon gebeuren. Maar tien keer?
“Het gebeurde zo vaak dat het niet goed zou zijn als we dat hadden afgedaan als alleen maar pech”, zegt performance manager van Visma-Lease a Bike Mathieu Heijboer woensdag in De Wielerredactie, een podcast van de NOS.
Het onderzoek is nog niet afgerond, maar de eerste conclusies zijn er wel: concentratieverlies is een factor bij de vele valpartijen waar Visma-renners bij betrokken raken.
Met hoge snelheid door smalle straten scheuren in een peloton waar renners soms slechts centimeters van elkaar vandaan blijven, dat vraagt opperste concentratie en vliegensvlugge reacties. Renners van Visma krijgen nu allerlei opdrachten voorgelegd zodat de ploeg data kan verzamelen over onder meer het concentratievermogen en de reactiesnelheid.
De ploeg meet het door middel van cognitieve tests. Onder druk uitgevoerd. Want, zo legt Heijboer uit: “Een hele grote factor is dat de snelheden in het wielrennen gigantisch zijn toegenomen in een heel korte tijd. En dat het tegelijkertijd niet zo is dat wielrenners veel sneller zijn gaan reageren.”
“In andere sporten is dit ook een grote factor. Formule 1-coureurs scoren er goed op. Waarbij het in onze sport nog zo is dat ze niet twee uur lang geconcentreerd moeten zijn, maar zes uur lang. Dat je daar iets aan kunt doen, daar zijn we van overtuigd. Alleen we proberen dat nog verder te specificeren.”
Tien valpartijen
De tien valpartijen van kopman Van Aert in 2024, waarbij hij meerdere botbreuken opliep, zijn een van de redenen achter de zoektocht van Visma.
“De val in Dwars door Vlaanderen was niet te voorkomen geweest (zijn voorwiel werd aangetikt door Tiesj Benoot, red.), maar bij de valpartij in de Tour de France reed hij alleen op kop en schatte hij een bocht verkeerd in. Als hij daar iets geconcentreerder was geweest, had hij die bocht gehouden”, zegt Heijboer over Van Aert.
“Een ander voorbeeld was de valpartij op de Olympische Spelen, waar hij in het groepje zat met Van der Poel. Ook daar viel hij als enige op een plek waar hij al meerdere keren was geweest. Hoe dat kan? Ook een stukje concentratieverlies op dat moment.”
Malaise achtervolgt de mannenploeg ook dit jaar weer. Recent liep Jonas Vingegaard een hersenschudding op en zondag brak Olav Kooij zijn sleutelbeen bij een valpartij.
“We hebben dit jaar weer drie gebroken sleutelbenen gehad. Dat is absoluut niet leuk. Maar het hoort ook bij de sport”, zegt ploegleider Grischa Niermann. “We kijken hoe we valpartijen kunnen voorkomen en hoe we de zware gevolgen kunnen voorkomen. Het is een proces. Maar ik kan je niet die ene oplossing geven die dit alles gaat voorkomen.”
Wennen aan peloton
Winnen doet Visma ook nog wel, met Matteo Jorgenson in Parijs-Nice en met Matthew Brennan in wat sprints. Maar onder anderen Van Aert en ook voorjaarsspecialist Dylan van Baarle tonen, mede als gevolg van valpartijen, nog niet de vorm die ze wilden hebben in de week van de Ronde van Vlaanderen.
“De eerste wedstrijden moest ik eraan wennen dat je weer in een peloton rijdt. Maar ook dat je het zelf niet allemaal onder controle hebt”, zegt Van Baarle over de terugkeer na zijn sleutelbeenbreuk eind januari in de Tour Down Under. “Ik weet dat ik mijn fiets onder controle heb. Maar de rest van het peloton, daar heb je geen controle over. Die knop moest ik wel omzetten in de eerste wedstrijden.”
Na een valpartij moet het vertrouwen ook weer terugkeren. Heeft Van Aert de valpartijen ook een plek heeft kunnen geven? “Hij heeft echt goed rust kunnen nemen en hij voelt zich nu ook beter daarin”, zegt Heijboer. “Maar goed, het zijn natuurlijk met name de klassiekers waarin hij het moet doen. Dat zijn zulke specifieke wedstrijden, die kun je niet nabootsen.”
Het is geen geheim dat Van Aert al jaren aast op een overwinning in de Ronde van Vlaanderen en Parijs-Roubaix. Ook dit jaar zijn dat zijn hoofddoelen.
Geen favoriet?
Op dit moment behoort Van Aert voor komende zondag in de Ronde van Vlaanderen nog niet tot de favorieten. In de E3 Saxo Classic finishte hij vrijdag als vijftiende, op 2 minuten en 43 seconden van Mathieu van der Poel, een klassering die tegenviel na een vlekkeloos verlopen hoogtestage.
Visma en Van Aert kunnen zich wel hier aan vastklampen: in diezelfde E3 zou Van Aert de tweede tijd hebben geklokt op de Oude Kwaremont, amper tien tellen langzamer dan Van der Poel.