Rusya’nın Starlink rakibi Ukrayna üzerinde düzenli kapsama sağlamaya başladı

Rusya’nın Starlink’e alternatif olarak geliştirdiği Rassvet uydu haberleşme sistemi, Ukrayna üzerinde düzenli kapsama sağlamaya başladı. Militarnyi’nin uydu haberleşme uzmanı Volodymyr Stepanets’e dayandırdığı bilgilere göre sistem, her gün en az iki kez bir saatten uzun süreyle güvenilir bağlantı imkânı sunuyor.

Rassvet sistemi, 2020 yılında Rus telekomünikasyon şirketi MegaFon bünyesinde bir araştırma birimi olarak kurulan ve daha sonra IKS Holding çatısı altında bağımsız bir yapıya dönüşen Bureau 1440 tarafından geliştiriliyor.

İlk uydu grubu operasyonel yörüngeye yerleşti

Bureau 1440, operasyonel nitelikteki ilk 16 Rassvet uydusunu 23 Mart 2026’da Plesetsk Kozmodromu’ndan fırlattı. Kaynakta yer alan bilgilere göre 31 Temmuz 2026 itibarıyla bu uydulardan 12’si planlanan 550 kilometrelik yörünge irtifasına ulaştı.

Üç uydunun yükselişini sürdürdüğü, bir uydunun ise muhtemel bir üretim hatası nedeniyle kaybedildiği bildirildi.

Stepanets, mevcut uyduların zincir benzeri bir yapı oluşturduğunu ve yaklaşık 90 dakikalık aralıklarla farklı bölgeler üzerinden geçtiğini belirtti. Uzman, sistemin henüz kesintisiz kapsama sağlamadığını ancak mevcut yoğunluğun önceki aşamalara göre belirgin şekilde arttığını ifade etti.

Ukrayna üzerinde günlük iletişim pencereleri

Uydu takip verilerine göre Rassvet ağı Ukrayna üzerinden günde yaklaşık dört kez geçiyor. Ancak bu geçişlerin yalnızca iki ya da üçünde uydular, yer terminalleriyle istikrarlı bağlantı kurmaya yetecek kadar yüksek bir açıya ulaşıyor.

Kullanılabilir geçişlerin yaklaşık 60 ila 90 dakika sürdüğü belirtiliyor. Ukraynalı analistler, bu süreleri Rus birliklerinin uydu bağlantısı üzerinden çeşitli insansız sistemleri kontrol edebileceği iletişim pencereleri olarak değerlendiriyor.

Kaynak metinde bu sistemler arasında deniz dronları ile Geran-2, Geran-3 ve Geran-4 platformları temelinde geliştirilen ağır taarruz ve keşif dronları gösteriliyor. Bununla birlikte, söz konusu araçların Rassvet üzerinden hâlihazırda operasyonel olarak kontrol edildiğine dair kesin bir bilgi verilmiyor.

Terminaller seri üretime hazırlanıyor

Bureau 1440 tarafından geliştirilen kullanıcı terminallerinin uzunluk ve genişliğinin 60 santimetreye kadar çıktığı, ağırlığının ise 15 kilogramın altında olduğu bildirildi.

Terminallerin saniyede 1 gigabite kadar veri aktarım kapasitesi sunduğu ve eksi 40 ile artı 40 derece arasındaki sıcaklıklarda çalışabilecek şekilde tasarlandığı belirtildi.

Starlink terminallerine benzer biçimde aktif faz dizili anten kullanan cihazlar, uyduları otomatik olarak bulabiliyor, bağlantı kurabiliyor ve mekanik yönlendirmeye ihtiyaç duymadan iletişimi sürdürebiliyor.

Açık kaynaklı bilgilere göre terminalin temel sürümü tamamlandı ve seri üretim hazırlıkları devam ediyor. Üretimin ölçek kazanması hâlinde terminallerin Rus ordusunun kullanımına sunulabileceği değerlendiriliyor.

İkinci uydu grubu gizlilik altında fırlatıldı

Rusya, ikinci 16 uyduluk Rassvet-3 grubunu 19 Temmuz 2026’da yine Plesetsk Kozmodromu’ndan uzaya gönderdi.

Kaynakta, Rus makamlarının fırlatma tarihini gizlemek amacıyla hava ve deniz sahalarına ilişkin uyarıları belirsiz ve sürekli değişen biçimde yayımladığı ileri sürüldü. Bu yöntemin, dış gözlemcilerin kesin tarihi, kullanılan roketi, uçuş rotasını ve yükü önceden belirlemesini zorlaştırdığı ifade edildi.

Rusya Savunma Bakanlığı ile Roscosmos’un fırlatmayı önceden kamuoyuna doğrulamadığı, açıklamanın ancak Bureau 1440 tarafından uyduların başarıyla yerleştirildiğinin duyurulmasından sonra geldiği kaydedildi.

Hollandalı araştırmacı Bart Hendrickx, söz konusu gizliliği Plesetsk çevresinde Aralık 2025’ten itibaren görülen Ukrayna kaynaklı drone faaliyetleriyle ilişkilendirdi.

Kesintisiz kapsama hedefi 2027

Bureau 1440, Rassvet’in ticari faaliyetlerine 2027’de başlamayı hedefliyor. Daha önce açıklanan planlara göre uydu sayısının 2027’de 250’ye, 2030’da 730’a ve 2035’te 900’ün üzerine çıkarılması öngörülüyor.

Ancak kaynakta, mevcut fırlatma temposunun bu hedeflerin gerisinde kaldığına dikkat çekiliyor. İlk ve ikinci uydu grupları arasındaki sürenin yaklaşık dört ay olduğu belirtilirken, planlanan seviyeye ulaşmak için aylık yaklaşık 16 uyduluk bir fırlatma temposunun gerektiği ifade ediliyor.

Buna rağmen mevcut dört aylık aralığın korunması durumunda Rusya’nın Mart 2027’ye kadar dördüncü uydu grubunu fırlatabileceği ve 2027 yazı ortalarında Ukrayna üzerinde kesintisiz kapsama sağlayabileceği öngörülüyor.

Kaynak: Defence Blog